Heeft u de afgelopen jaren uw jaarruimte niet volledig benut? Die ruimte is niet verloren. U mag onbenutte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar alsnog fiscaal voordelig inleggen, tot maximaal € 42.753 in 2026. Voor ZZP’ers, mensen met wisselend inkomen en iedereen die laat begon met pensioenopbouw kan dat een aanzienlijke inhaalslag betekenen.
Wat is reserveringsruimte?
Reserveringsruimte is de optelsom van alle jaarruimte die u in de afgelopen tien jaar had maar niet heeft gebruikt. Elke euro die u in een jaar niet inlegde, schuift automatisch door.
Het verschil met jaarruimte in één zin: jaarruimte is uw ruimte van dit jaar, reserveringsruimte is wat u uit eerdere jaren heeft laten liggen. Beide legt u in in een erkend pensioenproduct: een lijfrenterekening, pensioenbeleggingsrekening of lijfrenteverzekering en beide trekt u af van uw belastbaar inkomen in box 1.
In 2026 mag u maximaal € 42.753 aan reserveringsruimte benutten. Heeft u meer opgebouwd, dan schuift het restant door naar volgend jaar.
Wat de Wet toekomst pensioenen hieraan veranderde
Tot 1 juli 2023 was deze regeling vrijwel onbruikbaar: u mocht zeven jaar terugkijken en per jaar maximaal € 8.065 inhalen. Sindsdien geldt:
| Vóór 1 juli 2023 | Nu (2026) | |
|---|---|---|
| Terugkijkperiode | 7 jaar | 10 jaar |
| Maximum per jaar | € 8.065 | € 42.753 |
Dat is meer dan een vervijfvoudiging. Wie jarenlang niets heeft ingelegd, kan nu in één storting een groot deel goedmaken.
Heeft u reserveringsruimte?
U heeft reserveringsruimte als u in de afgelopen tien jaar jaarruimte had en die niet volledig heeft gebruikt. Dat geldt vaak voor:
- ZZP’ers en freelancers. Zonder werkgeverspensioen is uw jaarruimte elk jaar hoog. Heeft u nooit ingelegd, dan is de opgebouwde reserveringsruimte navenant groot.
- Werknemers met een pensioengat. Door baanwisselingen, een periode als zelfstandige, een scheiding of een bescheiden pensioenregeling.
- Mensen met wisselend inkomen. In goede jaren had u veel ruimte die u niet benutte.
- Wie laat begon. Veel mensen gaan pas rond hun veertigste over pensioen nadenken.
Twijfelt u? De Belastingdienst geeft op verzoek een officieel overzicht via het formulier “Verzoek om opgave van reserveringsruimte”. (Zet hier de directe link naar het formulier op belastingdienst.nl — die ontbreekt nu.)
Reserveringsruimte berekenen in drie stappen
Stap 1: bereken uw jaarruimte per jaar
Voor elk van de tien jaren geldt dezelfde formule:
Jaarruimte = 30% x (inkomen - AOW-franchise) - 6,27 x factor A
Voor 2026 is de AOW-franchise € 19.172 en telt inkomen mee tot € 137.800. Die bedragen verschillen per jaar, gebruik voor elk jaar de franchise van dát jaar. Factor A is uw pensioenopbouw via een werkgever in dat jaar, te vinden op het UPO. Voor ZZP’ers zonder werkgeverspensioen is factor A nul.
Let op: er bestaat geen aparte franchise voor werknemers. Eén bedrag voor iedereen.
Stap 2: trek af wat u al heeft ingelegd
Heeft u in een jaar wel gestort in een erkend product? Trek dat bedrag af van de jaarruimte van dat jaar. Wat overblijft is uw onbenutte ruimte.
Stap 3: tel de jaren op
Tel de onbenutte ruimte van alle tien jaren op. In 2026 zijn dat de jaren 2016 tot en met 2025. Komt u boven € 42.753? Dan benut u dit jaar dat maximum; de rest schuift door.
Rekent u liever niet zelf? Gebruik onze reserveringsruimte rekentool.
Drie rekenvoorbeelden
De voorbeelden hieronder zijn vereenvoudigd: ze rekenen met een gelijk inkomen en de franchise van 2026. In werkelijkheid verschilt de franchise per jaar, waardoor uw uitkomst iets afwijkt.
Lisa — ZZP’er die nooit inlegde
Lisa heeft tien jaar lang gemiddeld € 55.000 winst gehad en nooit iets ingelegd.
30% × (€ 55.000 − € 19.172) = € 10.748 per jaar
Over tien jaar: € 107.480 aan onbenutte ruimte. In 2026 mag ze daarvan € 42.753 gebruiken. Bij een marginaal tarief van 49,5% levert die storting ruim € 21.000 belastingteruggave op. De rest benut ze de jaren erna.
Marc — werknemer met een gedeeltelijk gat
Marc had vijf jaar lang ongeveer € 3.500 jaarruimte en legde niets in. Zijn reserveringsruimte is € 17.500 — ruim onder het maximum, dus hij kan het in één keer benutten.
Sandra — wisselend inkomen
Sandra had in goede jaren € 8.000 ruimte en in magere jaren € 2.000. Totaal over tien jaar: € 47.000. In 2026 benut ze € 42.753, de resterende € 4.247 in 2027.
Eerst de oudste ruimte, altijd
Heeft u zowel reserveringsruimte als jaarruimte voor dit jaar? Dan is de volgorde belangrijk.
Benut altijd eerst de oudste reserveringsruimte. De reden: jaarruimte die u dit jaar laat liggen, schuift door en blijft nog tien jaar bruikbaar. Maar ruimte uit het tiende jaar terug vervalt definitief aan het eind van dit jaar. In 2026 verdwijnt de onbenutte jaarruimte van 2016.
Leg dus eerst in wat overeenkomt met de oudste ruimte, dan recentere jaren, en tot slot uw reguliere jaarruimte.
Wat levert het op?
De reserveringsruimte geeft exact hetzelfde fiscale voordeel als gewone jaarruimte: aftrek in box 1 tegen uw marginale tarief.
| Marginaal tarief 2026 | Teruggave bij € 10.000 inleg |
|---|---|
| 35,75% | € 3.575 |
| 37,56% | € 3.756 |
| 49,50% | € 4.950 |
Daarbovenop telt het ingelegde vermogen niet mee in box 3, zodat u er geen vermogensrendementheffing over betaalt. Pas bij uitkering na pensionering betaalt u inkomstenbelasting, doorgaans tegen een lager tarief.
Waar u op moet letten
Leg nooit meer in dan uw ruimte toestaat. Het meerdere is niet aftrekbaar en kan bij uitkering leiden tot revisierente — een boete van de Belastingdienst. Reken dus eerst.
Het geld staat vast tot uw pensioendatum. Leg alleen in wat u tot dan kunt missen.
Reken elk jaar apart. De franchise, het maximum en uw inkomen verschillen per jaar. Eén gemiddelde volstaat niet voor uw aangifte.
Controleer of uw product fiscaal erkend is. Een gewone spaar- of beleggingsrekening telt niet mee.
Veelgestelde vragen
Wat is reserveringsruimte? De optelsom van onbenutte jaarruimte uit de afgelopen tien jaar. U mag dit alsnog inleggen in een erkend pensioenproduct en aftrekken in box 1.
Hoeveel mag ik in 2026 inhalen? Maximaal € 42.753. Heeft u meer opgebouwd, dan benut u het restant in latere jaren.
Hoe ver kan ik teruggaan? Tien jaar. In 2026 dus tot en met 2016. De ruimte uit 2016 vervalt eind 2026 definitief.
Kan ik jaarruimte en reserveringsruimte combineren? Ja. In 2026 samen maximaal € 35.589 + € 42.753 = € 78.342. Benut eerst de oudste reserveringsruimte.
Geldt voor werknemers een andere AOW-franchise? Nee. Voor de jaarruimteberekening geldt één franchise, in 2026 € 19.172, voor werknemers en ondernemers gelijk. Wat voor werknemers verschilt is factor A, die de ruimte verkleint.
Hoe weet ik hoeveel ruimte ik heb? Via onze rekentool, of via het formulier “Verzoek om opgave van reserveringsruimte” bij de Belastingdienst.
Wat als ik te veel inleg? Het meerdere is niet aftrekbaar en u riskeert revisierente bij uitkering. Bereken altijd eerst nauwkeurig.
Disclaimer: BelegNuVoorLater.nl is een onafhankelijk informatie- en vergelijkingsplatform. Deze informatie is algemeen van aard en vormt geen persoonlijk financieel of fiscaal advies. Bedragen gelden voor belastingjaar 2026 en wijzigen jaarlijks.
